حسن بن نوح القمري البخاري

96

كتاب التنوير (فارسى)

برسام بفتح باء و سكون سين پيوند دو واژه است : ( بر ) بمعنى سينه و ( سام ) بمعنى : بيمارى . ازين‌رو : ( برسام ) بمعنى : بيمارى سينه يا درد سينه مىباشد چنان كه : ( سرسام ) بيمارى سر يا دردسر است كه بيونانى : ( قرانيطس ) گويند . و شوصه معرب برسام مىباشد ، و ذات الجنب نيز گفته مىشود . و اكنون : ( سينه پهلو ) گفته مىشود . و نيز سام بمعنى : ورم و آتش ، آمده است . برهان و آنندراج برش و نمش نقطه‌هاى زرد و سرخ كه بر روى ( صورت ) و اندام پديد مىآيد اكنون كك‌ومك گويند ، و در كامل الصناعة ( در يك‌جا النمش و البرش و جائى ديگر الكلف و المنش ) گويد : النمش بفتح نون و فتح ميم محركة نقط بيض و سودا و بقع تقع فى الجلد تخالف لونه قاموس بزم آورد به كلمهء نواله در حرف ( ن ) رجوع شود . بست در فرهنگ برهان قاطع گويد : « بستج : بضم اول و سكون دوم و فتح فوقانى معرب بستك است ، و آن صمغى است كه آن را كندر گويند : و بعضى گويند صمغ درخت پسته است . » برهان قاطع بق بضم اول بتازى كسى كه سياهى چشمش بيرون جسته باشد .